ความเป็นมาและลักษณะวรรณคดี

รู้จักต้นทางของนิทาน การเดินทางข้ามภาษา และลีลาการเรียบเรียงในฉบับภาษาไทย

พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ (น.ม.ส.) พระนามเดิม พระองค์เจ้ารัชนีแจ่มจรัส ทรงนิพนธ์นิทานเวตาลเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๑

เป็นร้อยแก้วประเภทนิทาน มีคำประพันธ์แทรกบางตอน จุดประสงค์สำคัญคือให้ความบันเทิง พร้อมปริศนาและข้อคิดที่ฝึกปัญญา

อมนุษย์ที่มีลักษณะของสัตว์หลายอย่างผสมกัน รูปร่างคล้ายค้างคาว มีปีกแรง เล็บคม และมีลักษณะพิกลน่าหวาดกลัว

เส้นทางของเรื่อง

ต้นฉบับเรียกว่า “เวตาลปัญจวิงศติ” หมายถึงนิทานเวตาล ๒๕ เรื่อง เชื่อมโยงกับกวีศิวทาส และถูกเล่าขานสืบมาเป็นเวลายาวนาน

เรื่องถูกเรียบเรียงรวมในวรรณคดีอินเดีย และมีทั้งฉบับสันสกฤต ฉบับภาษาอินเดีย และฉบับแปลภาษาอังกฤษหลายสำนวน

ทรงใช้ฉบับภาษาอังกฤษของริชาร์ด เอฟ. เบอร์ตัน ๙ เรื่อง และสำนวนของผู้อื่นอีก ๑ เรื่อง รวมเป็น ๑๐ เรื่อง พร้อมปรับภาษาและแนวคิดให้เหมาะกับผู้อ่านไทย